Berkidijiler

Berkidijiler, berkidijiler berkidiji birikmeleri we dürli mehaniki bölekleri berkitmek üçin ulanylýar. Dürli maşynlarda, enjamlarda, ulaglarda, gämilerde, demir ýollarda, köprülerde, binalarda, gurluşlarda, gurallarda, enjamlarda, ölçeglerde we enjamlarda dürli berkidijileri görmek bolýar. Ol dürli spesifikasiýalar we dürli ulanylyşlaryň öndürijiligi bilen häsiýetlendirilýär we standartlaşdyrma, seriýalaşdyrma, umumylaşdyrma derejesi hem örän ýokarydyr.Şonuň üçin käbir adamlarda standart berkidijiler ýa-da diňe standart bölekler diýlip atlandyrylýan berkidijiler klasynyň milli standartlary hem bar.

Köplenç duş gelýänler aşakdakylardyr:

1. Boltlar: Silindriň daşky dişleri bilen kelle we wint arkaly iki bölekden ybarat bolan berkidiji maddalar klasy iki bölegiň birleşmesini deşik arkaly berkitmek üçin gaýka bilen bilelikde ulanylmaly. Bu birleşme görnüşi bolt birleşmesi diýlip atlandyrylýar. Mysal üçin, gaýka boltdan aýrylyp, aýrylyp bilinýän birleşme bolup biler.

2. ştift: diňe iki ujunyň daşky dişlileri bolan berkidiji maddalaryň bir klasynyň kellesi ýok. Birikdiriji maddalaryň bir ujuna içki dişli deşikler bilen beýleki ujunyň böleklerinde deşikler arkaly burmaly we soňra iki bölek bitewi bir bitewilige berk birikdirilen bolsa-da, gaýka bilen burmaly. Birikdirmegiň bu görnüşi ştift birikmesi diýlip atlandyrylýar we aýrylyp bilinýän birikmedir. Esasan, bölekleriň biriniň has galyň birleşdirilende, ykjam gurluş talap edýände ýa-da ýygy-ýygydan sökülip aýrylmagy sebäpli bolt birikmesi üçin amatly däl.

3. Wintler: şeýle hem, enjamyň ulanylyşyna görä, iki bölekli berkidiji maddalaryň klasyny başy we winti arkaly üç kategoriýa bölüp bolýar: berkidiji vintler we ýörite maksatly vintler. Enjam wintleri, esasan, bölekleriň arasynda berkidiji birikmeleriň deşikli böleklerini berkidýän dişli deşikler bilen berkitmek üçin ulanylýar, gaýka bilen birikdirmegiň zerurlygy ýok, şeýle hem aýrylyp bilinýän birikme görnüşine degişlidir, şeýle hem gaýka bilen birikdirmegiň iki deşikli bölegi bilen ulanylyp bilner, olaryň arasynda berkidiji birikmeleriň. Berkidiji vintler, esasan, iki bölegiň arasyndaky deňeşdirilen ýagdaýy berkitmek üçin ulanylýar. Bölekleri galdyrmak üçin halkaly vintler ýaly ýörite maksatly vintler.

4. gaýkalar: umumy görnüşdäki içki dişli deşikleri bolan tekiz altyburçluk silindrik ýa-da iki bölegiň arasyndaky baglanyşygy berkitmek üçin boltlar, ştiftler ýa-da maşyn wintleri ulanylýan tekiz silindrik.

5. wintler: maşyn wintlerine meňzeş, ýöne wintlerdäki ýüpler üçin ýörite öz-özüni wintler ulanylýar. Iki inçe metal bölekleriň birleşmesini berkitmek üçin ulanylýar, bölekleriň tutuş bölegine öwrülmek üçin öňünden kiçi deşik ýasalmaly, sebäbi bu wint ýokary berkligi sebäpli deşigiň böleklerine gönüden-göni wint edilip bilner, şeýlelik bilen bölekleriň emele gelmeginde içki ýüpleriň jogabyny döredýär. Bu birikdiriş görnüşi aýrylyp bilinýän birikdirijä hem degişlidir.

6. agaç wintleri: maşyn wintlerine hem meňzeş, ýöne wintdäki wintler agaç böleklerine ýa-da böleklerine gönüden-göni wintlenip bilner, agaç bölegi bolsa deşikli we berk birikdirilen metal ýa-da metal däl böleklere wintlenip bilner. Bu birikme hem sökülip bilner.

7. Şaýbalar: tekiz halka görnüşli berkidijileriň görnüşi. Boltlara, wintlere ýa-da gaýkalara ýerleşdirilen, goldaw ýüzi we birleşdiriji bölekleriň arasynda faza ýüzi birleşdirilen bölekleriň kontakt ýüz meýdanyny köpeltmekde, birleşdirilen bölekleriň birlik meýdanyna düşýän basyşy azaltmakda we birleşdirilen bölekleriň ýüzüni zeperlenmekden goramakda rol oýnaýar. Beýleki görnüşli elastik şaýbalar hem gaýkanyň boşalma roluna gaýdyp gelmeginiň öňüni almakda rol oýnap biler. Umumy gulplaýyş usuly: esasan bolt + gulplaýyş şaýbasy toplumy + gulplaýyş gaýkasy + gulplaýyş süňki rezin üç görnüşli.

Umuman: gaýkalaryň we boltlaryň, ştiftleriň ýa-da wintleriň mehaniki häsiýetleriniň gabat gelme derejesiniň derejesi aşakdaky ýaly:
1. 8-nji derejeli gaýkalary 8.8-nji derejeli boltlar, ştiftler ýa-da wintler bilen deňeşdirip bolýar
2.10 derejeli gaýkalar 10.9 derejeli boltlar, ştiftler ýa-da wintler bilen utgaşdyrylyp bilner 3, 12 derejeli gaýkalar 12.9 derejeli boltlar, ştiftler ýa-da wintler bilen utgaşdyrylyp bilner Umuman, gaýkanyň pes derejeli öndürijiliginiň ýerine gaýkanyň ýokary öndürijilik derejesi ulanylyp bilner, mysal üçin, 8 derejeli gaýkalaryň ýerine 10 derejeli gaýkalar we 8.8 derejeli boltlar, ştiftler ýa-da wintler ulanylyp bilner.