स्टील पाईपडिस्केलिंग म्हणजे स्टील पाईपच्या पृष्ठभागावरील गंज, ऑक्सिडाइज्ड थर, घाण इत्यादी काढून टाकणे, जेणेकरून स्टील पाईपच्या पृष्ठभागाची धातूसारखी चमक परत येईल आणि त्यानंतरच्या कोटिंग किंवा गंज-प्रतिरोधक उपचारांची चिकटण्याची क्षमता व परिणामकारकता सुनिश्चित होईल. डिस्केलिंगमुळे केवळ स्टील पाईपचे सेवा आयुष्यच वाढत नाही, तर त्याचे स्वरूप आणि गंज-प्रतिरोधकता देखील सुधारते.
स्टील पाईपवरील क्षार काढण्याची भूमिका
१. गंजरोधक प्रभाव वाढवणे: गंज काढून टाकल्याने, गंजरोधक लेपाची चिकटण्याची क्षमता वाढवता येते, ज्यामुळे स्टील पाईप अधिक गंजरोधक बनतो.
२. सेवा आयुष्य वाढवा: स्टील पाईपच्या पृष्ठभागावरील ऑक्सिडाइज्ड थर आणि गंज काढून टाकल्याने स्टील पाईपचे सेवा आयुष्य वाढण्यास मदत होऊ शकते.
३. देखाव्यात सुधारणा: क्षार काढल्यानंतर स्टील पाईपचा पृष्ठभाग अधिक गुळगुळीत आणि सुंदर होतो, जो प्रकल्पाच्या बांधकामाच्या देखाव्याच्या आवश्यकतांशी सुसंगत असतो.
४. पुढील प्रक्रियेसाठी सोयीस्कर: डीस्केलिंगनंतर, बांधकामाची कार्यक्षमता आणि गुणवत्ता सुधारण्यासाठी कोटिंग आणि गंज-प्रतिरोधक थर तयार करणे सोयीस्कर ठरते.
स्टील पाईपमधील क्षार काढण्याच्या सामान्य पद्धती
१. हाताने डीस्केलिंग करणे
गंज काढण्यासाठी वायर ब्रश, सँडपेपर, स्क्रॅपर आणि इतर हाताने वापरण्याची साधने वापरा.
फायदे: कमी खर्च, लहान जागा किंवा कोपऱ्याच्या भागांसाठी उपयुक्त.
तोटे: कमी कार्यक्षमता, असमान डीस्केलिंग परिणाम, मोठ्या क्षेत्रातील डीस्केलिंगसाठी योग्य नाही.
२. यांत्रिक पद्धतीने गंज काढणे
गंज काढण्यासाठी सँडर आणि ग्राइंडर यांसारख्या विद्युत किंवा वायवीय साधनांचा वापर करा.
फायदे: हाताने डीस्केलिंग करण्यापेक्षा जास्त कार्यक्षम, मध्यम आकाराच्या भागातील डीस्केलिंगसाठी उपयुक्त.
तोटे: पृष्ठभागावर उच्च दर्जाची प्रक्रिया करणे अवघड असते आणि त्याचा परिणाम साधनांवर अवलंबून असतो.
३. सँडब्लास्टिंगद्वारे गंज काढणे (किंवा शॉट ब्लास्टिंगद्वारे गंज काढणे)
स्टील पाईपच्या पृष्ठभागावरील गंजचा थर काढण्यासाठी, दाबलेल्या हवेच्या साहाय्याने वाळू, स्टील शॉट यांसारख्या अपघर्षक पदार्थांचा उच्च-गती झोत पृष्ठभागावर सोडला जाईल.
फायदे: उच्च कार्यक्षमता, गंज काढण्याची उत्तम गुणवत्ता, उच्च दर्जाची स्वच्छता साधता येते.
तोटे: महागडी उपकरणे, प्रक्रियेमुळे धूळ आणि आवाज निर्माण होतो, घराबाहेर किंवा मोठ्या जागेवर चालवण्यासाठी योग्य.
४. रासायनिक पद्धतीने गंज काढणे
आम्लयुक्त द्रावणाने गंजचा थर काढण्यासाठी पिक्लिंगसारख्या रासायनिक पद्धतींचा वापर करा.
फायदे: स्टील पाईपच्या गुंतागुंतीच्या आकारांसाठी उपयुक्त, गंजाचा जाड थर काढू शकते.
तोटे: क्षरणकारी, निष्प्रभ करण्याची गरज, पर्यावरणास हानिकारक, उपचाराचा जास्त खर्च.
५. उच्च दाबाच्या पाण्याच्या जेटने डीस्केलिंग करणे
स्टीलच्या पाईपच्या पृष्ठभागावर उच्च दाबाच्या पाण्याच्या जेटचा वापर करून गंज, घाण आणि जुने आवरण काढून टाकणे.
फायदे: धूळ नाही, पर्यावरणपूरक, गंजाच्या जाड थरावर प्रक्रिया करण्यासाठी उपयुक्त.
तोटे: गंज काढल्यानंतर पृष्ठभाग ओला असतो आणि तो लगेच सुकवणे आवश्यक असते.
६. लेझरने गंज काढणे
स्टील पाईपच्या पृष्ठभागावरील गंज वाफेत रूपांतरित करण्यासाठी उच्च-ऊर्जा लेझर किरणाचा वापर करा.
फायदे: पर्यावरण संरक्षण, उच्च अचूकता, जास्त मागणी असलेल्या परिस्थितींसाठी उपयुक्त.
तोटे: महागडी उपकरणे, विशेष गरजांसाठी उपयुक्त.
गंज काढल्यानंतरची प्रक्रिया
स्टील पाईपचे डीस्केलिंग पूर्ण झाल्यावर, पृष्ठभाग अनेकदा हवेच्या संपर्कात येतो आणि त्यावर सहजपणे पुन्हा ऑक्सिडेशन होते, त्यामुळे सहसा त्वरित पुढील उपचार करणे आवश्यक असते:
१. गंजरोधक लेप लावा: पुन्हा गंज चढू नये म्हणून स्टीलच्या पाईपच्या पृष्ठभागावर गंजरोधक लेप किंवा रंग लावा.
२. हॉट-डिप गॅल्व्हनायझिंग: गॅल्व्हनायझिंगद्वारे स्टील पाईपचा गंजरोधकपणा सुधारला जातो, जो स्टील पाईपच्या दीर्घकालीन वापरासाठी उपयुक्त ठरतो.
३. पॅसिव्हेशन उपचार: ऑक्सिडेशन प्रतिरोध वाढवण्यासाठी पॅसिव्हेशन उपचार केला जातो.
४. फॉस्फेटिंग उपचार: यामुळे कोटिंगची चिकटण्याची क्षमता वाढण्यास आणि अतिरिक्त गंज संरक्षण मिळण्यास मदत होते.
अनुप्रयोग क्षेत्रे
१. बांधकाम: इमारती बांधण्यासाठी वापरले जाते.स्कॅफोल्डिंगसेवा आयुष्य वाढवण्यासाठी, इत्यादी.
२. पेट्रोकेमिकल अभियांत्रिकी: वाहतूक पाईपलाईन आणि उपकरणांचा गंजरोधकपणा सुधारण्यासाठी त्यांवरील क्षार काढण्याकरिता वापरले जाते.
३. जलशुद्धीकरण अभियांत्रिकी: गटार आणि सांडपाण्याच्या पाईप्समधील गंज टाळण्यासाठी वापरले जाते.
४. सागरी उद्योग: जहाजांच्या सांगाड्यांसाठी आणि सागरी पाइपलाइनसाठी गंजरोधक आणि क्षार काढण्याचे उपचार.
५. वाहतूक सुविधा: जसे की पूल, संरक्षक कठडे आणि इतर सुविधांवरील गंज काढणे व गंजरोधक उपचार करणे.
पोस्ट करण्याची वेळ: ११ नोव्हेंबर २०२४

