1. Üstün Pas Direnci
Galvanizlemenin temel amacı paslanmayı tamamen durdurmaktır ve galvanizli çelik üzerindeki çinko oksit tabakası da burada devreye girer. Çalışma prensibi şöyledir: Çinko kaplama önce korozyona uğrar ve darbeyi emerek altındaki çeliğin daha uzun süre sağlam kalmasını sağlar. Bu çinko kalkanı olmadan metal paslanmaya çok daha yatkın olur ve yağmur, nem veya diğer doğal etkenlere maruz kalma çürüme sürecini hızlandırır.
2. Uzun Ömür
Bu uzun ömürlülük doğrudan koruyucu kaplamadan kaynaklanmaktadır. Araştırmalar, tipik koşullar altında, endüstriyel ortamlarda kullanılan galvanizli çeliğin 50 yıla kadar dayanabileceğini göstermektedir. Çok aşındırıcı ortamlarda bile –örneğin bol su veya nem bulunan yerlerde– 20 yıl veya daha fazla süreyle dayanıklılığını koruyabilir.
3. Geliştirilmiş Estetik
Çoğu insan, galvanizli çeliğin diğer birçok çelik alaşımına göre daha çekici bir görünüme sahip olduğu konusunda hemfikirdir. Yüzeyi daha parlak ve temiz olma eğilimindedir, bu da ona cilalı bir görünüm kazandırır.
Galvanizli Çeliğin Kullanıldığı Yerler
Galvanizleme için farklı işlemler kullanılabilir:
1. Sıcak daldırma galvanizleme
2. Elektro galvanizleme
3. Çinko difüzyonu
4. Metal püskürtme
Sıcak daldırma galvanizli
Galvanizleme işlemi sırasında çelik, erimiş çinko banyosuna daldırılır. Sıcak daldırma galvanizleme (HDG) üç temel adımdan oluşur: yüzey hazırlığı, galvanizleme ve muayene.
Yüzey Hazırlığı
Yüzey hazırlama sürecinde, önceden işlenmiş çelik galvanizleme işlemine gönderilir ve üç temizleme aşamasından geçer: yağdan arındırma, asit yıkama ve lehimleme. Bu temizleme işlemi olmadan galvanizleme işlemi gerçekleşemez çünkü çinko, saf olmayan çelikle reaksiyona girmez.
Galvanizleme
Yüzey hazırlığı tamamlandıktan sonra, çelik 830°F'de %98 oranında erimiş çinkoya daldırılır. Çeliğin daldırıldığı açı, boru şeklindeki boşluklardan veya diğer ceplerden havanın çıkmasına izin vermelidir. Bu aynı zamanda çinkonun tüm çelik gövdesine akmasına da olanak tanır. Bu şekilde çinko, çeliğin tamamıyla temas eder. Çeliğin içindeki demir, çinko ile reaksiyona girerek çinko-demir ara metalik bir kaplama oluşturur. Dış tarafta ise saf çinko kaplama birikir.
Denetleme
Son adım, kaplamanın incelenmesidir. Kaplama temizlenmemiş çeliğe yapışmayacağından, çelik gövdede kaplanmamış alanlar olup olmadığını kontrol etmek için görsel bir inceleme yapılır. Kaplama kalınlığını belirlemek için manyetik kalınlık ölçer de kullanılabilir.
2. Elektro galvanizleme
Elektrogalvanizli çelik, elektrokimyasal bir işlemle üretilir. Bu işlemde, çelik bir çinko banyosuna daldırılır ve içinden elektrik akımı geçirilir. Bu işlem aynı zamanda elektrokaplama olarak da bilinir.
Elektrogalvanizleme işleminden önce çelik temizlenmelidir. Burada çinko, çeliği korumak için anot görevi görür. Elektroliz için elektrolit olarak çinko sülfat veya çinko siyanür kullanılırken, katot çeliği korozyondan korur. Bu elektrolit, çinkonun çelik yüzeyinde bir kaplama olarak kalmasına neden olur. Çelik çinko banyosuna ne kadar uzun süre daldırılırsa, kaplama o kadar kalınlaşır.
Korozyon direncini artırmak için bazı dönüştürme kaplamaları oldukça etkilidir. Bu işlem, metal yüzeyine ek bir çinko ve krom hidroksit tabakası oluşturarak mavi bir görünüm sağlar.
3 Çinko Penetrasyonu
Çinko kaplama, metal korozyonunu önlemek amacıyla demir veya çeliğin yüzeyine çinko kaplama yapılması işlemidir.
Bu işlemde, çelik çinko ile birlikte bir kaba yerleştirilir, ardından kap kapatılır ve çinkonun erime noktasının altındaki bir sıcaklığa kadar ısıtılır. Bu reaksiyonun sonucu olarak, çelik yüzeyine yapışan ve önemli korozyon direnci sağlayan saf çinkodan oluşan katı bir dış tabakaya sahip bir çinko-demir alaşımı oluşur. Bu kaplama ayrıca yüzeye daha iyi boya yapışmasını da kolaylaştırır.
Küçük metal nesneler için çinko kaplama en uygun yöntemdir. Bu işlem, özellikle düzensiz şekilli çelik parçalar için uygundur, çünkü dış katman temel çeliğin desenini kolayca takip edebilir.
4 Metal Püskürtme
Metal püskürtmeli çinko kaplama işleminde, elektrik yüklü veya atomize edilmiş erimiş çinko parçacıkları çelik yüzeyine püskürtülür. Bu işlem, elde tutulan bir püskürtme tabancası veya özel bir alev kullanılarak gerçekleştirilir.
Çinko kaplama uygulanmadan önce, istenmeyen yüzey kaplamaları, yağ ve pas gibi tüm kirleticiler temizlenmelidir. Temizleme işlemi tamamlandıktan sonra, atomize edilmiş erimiş çinko parçacıkları pürüzlü yüzeye püskürtülür ve burada katılaşır.
Bu metal püskürtme kaplama yöntemi, soyulma ve pul pul dökülmeyi önlemek için en uygun yöntemdir, ancak önemli korozyon direnci sağlamak için ideal değildir.
Çinko kaplama ne kadar süre dayanır?
Dayanıklılık genellikle çinko kaplamanın kalınlığına ve ayrıca ortam türü, kullanılan çinko kaplama türü ve boya veya sprey kaplamanın kalitesi gibi diğer faktörlere bağlıdır. Çinko kaplama ne kadar kalın olursa, kullanım ömrü o kadar uzun olur.
Sıcak daldırma galvanizleme ve soğuk galvanizleme karşılaştırmasıSıcak daldırma galvaniz kaplamalar, genellikle daha kalın ve daha sağlam oldukları için soğuk galvaniz kaplamalardan daha dayanıklıdır. Sıcak daldırma galvanizleme, metalin erimiş çinkoya daldırılmasını içerirken, soğuk galvanizleme yönteminde bir veya iki katman püskürtülür veya fırçalanır.
Dayanıklılık açısından, sıcak daldırma galvaniz kaplamalar çevresel koşullardan bağımsız olarak 50 yıldan fazla dayanabilir. Buna karşılık, soğuk daldırma galvaniz kaplamalar, kaplama kalınlığına bağlı olarak genellikle yalnızca birkaç aydan birkaç yıla kadar dayanır.
Ayrıca, endüstriyel ortamlar gibi yüksek derecede aşındırıcı ortamlarda çinko kaplamaların ömrü sınırlı olabilir. Bu nedenle, korozyona, aşınmaya ve paslanmaya karşı korumayı en üst düzeye çıkarmak için yüksek kaliteli çinko kaplamalar seçmek ve bunları uzun vadede korumak çok önemlidir.
Yayın tarihi: 12 Ağustos 2025
